Complimenten geven aan kinderen: 𝗭𝗼 𝗴𝗲𝗲𝗳 𝗷𝗲 𝗰𝗼𝗺𝗽𝗹𝗶𝗺𝗲𝗻𝘁𝗲𝗻 𝗱𝗶𝗲 𝗵𝗲𝘁 𝘇𝗲𝗹𝗳𝘃𝗲𝗿𝘁𝗿𝗼𝘂𝘄𝗲𝗻 𝘃𝗮𝗻 𝗷𝗲 𝗸𝗶𝗻𝗱 𝘃𝗲𝗿𝘀𝘁𝗲𝗿𝗸𝗲𝗻

Waarom complimenten belangrijk zijn voor de ontwikkeling van een kind

Kinderen ontwikkelen hun zelfbeeld grotendeels in contact met de mensen om hen heen. Woorden van ouders, leerkrachten en begeleiders blijven vaak langer hangen dan we denken. Ze kunnen een kind helpen groeien, maar ook onbedoeld twijfels versterken.

Een goed gegeven compliment helpt een kind om te ervaren dat het gezien wordt. Ze dragen bij aan motivatie, doorzettingsvermogen en een gevoel van veiligheid. Voorwaarde is wel dat een compliment aansluit bij wat een kind daadwerkelijk laat zien.

Het verschil tussen een algemeen en een helpend compliment

Algemene complimenten klinken vriendelijk, maar zijn voor kinderen vaak onduidelijk. Uitspraken als “Goed gedaan” of “Wat ben jij slim” zeggen weinig over wat er precies goed ging. Een kind leert hier niet van wat het de volgende keer opnieuw kan inzetten.

Een helpend compliment is concreet en beschrijvend. Het benoemt wat een kind doet, bijvoorbeeld dat het blijft proberen terwijl iets moeilijk is, luistert naar een tip of rustig blijft in een spannende situatie. Daardoor leert een kind niet alleen dát iets lukte, maar ook waardoor.

Complimenten en zelfvertrouwen: van buiten naar binnen

Wanneer complimenten vooral gericht zijn op eigenschappen, kan een kind afhankelijk worden van bevestiging van buitenaf. Het is beter om complimenten te geven die gaan over inzet, gedrag, houding en sociale vaardigheden.

Zo ontdekt een kind: ik kan iets doen wat helpt, in plaats van ik ben goed zolang een ander dat zegt. Dat draagt bij aan vertrouwen dat van binnenuit groeit.

Het complimentenspel als ondersteunend hulpmiddel

In mijn kindercoachtrajecten maak ik wel eens gebruik van het complimentenspel als hulpmiddel. Het spel helpt kinderen om woorden te geven aan wat ze waarderen in zichzelf en in anderen. De kaartjes beginnen vaak met zinnen in de ik-vorm, zoals "ik vind het knap dat je het probeert ook als je het moeilijk vindt", of "ik vind dat je goed luistert naar de tips die je krijgt", of "dat je meehelpt aan een fijne sfeer".

Deze manier van formuleren werkt goed, omdat het persoonlijk is en gedrag benoemt zonder te oordelen. Soms staat er ook een algemener compliment op een kaartje, zoals “Ik vind je stoer.” In de begeleiding maken we dit altijd concreet: 'wat deed iemand waardoor dit zo werd ervaren?' Zo krijgt een algemeen compliment betekenis. 

Complimenten die kinderen echt helpen

Complimenten die kinderen echt helpen, benoemen concreet wat een kind doet of probeert. Zo laten ze een kind zien dat dit gedrag helpt, en dit vaker kan inzetten.

Denk bijvoorbeeld aan complimenten als:

• “Ik zag dat je bleef proberen, ook toen het niet meteen lukte.”

• “Je bleef rustig terwijl je het lastig vond.”

• “Je probeerde een andere oplossing toen het niet werkte.”

• “Je hield rekening met de ander, dat maakte het fijner samen.”

• “Je durfde om hulp te vragen, dat was helpend.”

5 tips voor ouders: zo geef je helpende complimenten

1. Benoem wat je ziet: Beschrijf concreet gedrag in plaats van alleen een oordeel.

2. Leg het effect uit: Wat deed dit gedrag voor jou of voor de situatie?

3. Richt je op inzet en proces: Proberen en volhouden zijn belangrijker dan een perfect resultaat.

4. Gebruik ‘ik’-taal: Dat voelt veilig en persoonlijk voor een kind.

5. Laat ruimte na een compliment: Een kind mag het even laten binnenkomen.

Door dit soort complimenten regelmatig te gebruiken, help je een kind om zichzelf beter te begrijpen en stap voor stap meer vertrouwen op te bouwen.

Tot slot

Complimenten zijn geen trucje. Ze zijn een manier om kinderen te laten ervaren dat ze gezien worden, precies zoals ze zijn, terwijl ze mogen groeien. Door complimenten bewust te geven en hulpmiddelen zoals het complimentenspel verdiepend in te zetten, help je kinderen stap voor stap meer vertrouwen en rust te ontwikkelen.